مجتبی جباری، ستاره پیشین فوتبال ایران و یکی از متفاوت‌ترین...

مجتبی جباری، ستاره پیشین فوتبال ایران و یکی از متفاوت‌ترین چهره‌های نسل خود، با حضور در برنامه «دری رو به جام» از تحلیل فنی جام جهانی، نقد ساختار فوتبال ایران، خداحافظی از تیم ملی و همچنین چرخش مسیر حرفه‌ای‌اش به سمت فرهنگ و کتاب صحبت کرد. جباری با اشاره به تغییر فرمت جام جهانی ۲۰۲۶ و افزایش تیم‌ها به ۴۸ کشور گفت: تغییر ساختار جام جهانی، بیش از آن‌که تصمیمی فنی باشد، رویکردی اقتصادی بود. هدف اصلی از این تصمیم، افزایش تعداد تماشاگران و رشد درآمدهای حاصل از حق پخش تلویزیونی بود تا کشورهای بیشتری درگیر این تورنمنت شوند؛ در واقع جام جهانی طولانی‌تر شد تا چرخه مالی بزرگ‌تری ایجاد شود. جباری در ادامه با نقد کیفیتِ برخی بازی‌ها در این دوره افزود: از منظر کیفی این تغییر فرمت جای بحث دارد. بسیاری از مسابقاتِ ابتدایی، استانداردهای لازم را نداشتند و فیدبک مخاطبان هم گواه این بود که بسیاری منتظر عبور از این مرحله و رسیدن به شکل اصلی و هیجان واقعی جام جهانی بودند. با این حال، تقابل‌های جذابی مثل بازی ژاپن و برزیل نشان داد که پتانسیل بالایی در فوتبال وجود دارد و با عبور از مرحله تعلیق و فشارهای روانی، کیفیت فنی بازی‌ها رو به بهبود است. او با تاکید بر تغییر نوع نگاه جامعه به عملکرد تیم ملی بیان کرد: در سال‌های گذشته شکست‌ها با خشم و قضاوت‌های تندِ عمومی همراه بود، اما اکنون فضا کمی تلطیف شده است. مردم با درکِ شرایط و پیچیدگی‌های موجود، نگاهی واقع‌بینانه‌تر و هوشمندانه‌تر به عملکرد تیم ملی دارند و این روند، پیشرفتی مثبت در تعامل میان جامعه و ورزش محسوب می‌شود. این کارشناس فوتبال با اشاره به چراییِ عدم صعود ایران از مرحله گروهی عنوان کرد: ناکامی ما در این مسابقات موضوعی نیست که بشود با یک دلیل ساده یا یک بهانه توجیه کرد. تیم‌هایی که به جام جهانی می‌آیند، ساختارهای فنی و بدنیِ مشخص و برنامه‌ریزی‌شده‌ای دارند، اما ما همیشه متکی به حضورِ نسلی از بازیکنان مستعد هستیم که به صورت اتفاقی کنار هم جمع می‌شوند. وقتی مدیریت و ساختار فنیِ اصولی وجود نداشته باشد، نمی‌توان انتظار داشت که در تورنمنت‌های بزرگ از سدِ حریفانِ آماده عبور کنیم. او در ادامه افزود: وقتی از ساختار فنی صحبت می‌کنیم، منظورمان آمادگی روحی-روانی، تقویمِ بازی‌های دوستانه و هماهنگیِ تیمی است. تیمی که لیگش تعطیل است، در شرایط جنگی قرار دارد و بازی‌های تدارکاتیِ کافی ندارد، عملا ابزاری برای رقابت در بالاترین سطح ندارد. ما نباید به دنبالِ دلایل بیرونی بگردیم، بلکه باید بپذیریم که در ساختارهای بنیادیِ فوتبال ملی، هنوز با استانداردهای حرفه‌ای فاصله داریم. این مربی فوتبال درباره شائبه تبانی در بازیِ الجزایر و اتریش که منجر به حذف ایران شد، دیدگاه صریحی داشت و در این باره گفت: شکل بازیِ آن دو تیم به وضوح نشان‌دهنده توافق برای رسیدن به نتیجه مساوی بود؛ آن تعداد پاس‌های عرضی در میانه زمین، گویای همه‌چیز بود. البته من معتقدم این اتفاق، لزوما با هدفِ ضربه زدن به ایران نبود، بلکه آن‌ها بر اساس منافعِ خودشان و برای صعودِ مشترک به توافق رسیده بودند. در دنیای حرفه‌ای، وقتی دو تیم می‌توانند با یک نتیجه مشخص صعود کنند، به دنبالِ حفظِ موقعیت خود هستند. او با پیش‌بینیِ تیم‌های مدعیِ قهرمانی در جام جهانی ۲۰۲۶ بیان کرد: در حال حاضر فرانسه را از نظر فنی تیمی بسیار منسجم می‌بینم و انگلیس هم پتانسیل بالایی دارد. با این حال، همیشه جایی برای غافلگیری وجود دارد. به اعتقاد من تیم‌هایی مثل مراکش یا شاید نروژ، از آن دسته تیم‌هایی هستند که می‌توانند با عملکردی فراتر از انتظار، به عنوان شگفتی‌سازِ جام شناخته شوند. جباری در ادامه با اشاره به برخی نتایج غیرمنتظره جام، درباره تیم‌هایی که پایین‌تر از حد انتظار ظاهر شدند گفت: صادقانه بگویم از بعضی نتایج تعجب کردم. تصورم این بود که برخی تیم‌ها بتوانند بازی را مدیریت کنند و حداقل آن را به دقایق پایانی یا وقت اضافه بکشانند، اما بیش از حد موقعیت دادند و در فاز دفاعی تمرکز لازم را نداشتند. گاهی لازم نیست کار عجیب و پیچیده‌ای انجام دهید؛ در تورنمنت‌های بزرگ، اولویت با استحکام دفاعی و مدیریت بازی است. در بخش دیگری از گفت‌وگو، از جباری درباره غیبتش در جام جهانی ۲۰۰۶ به دلیل مصدومیت پرسیدیم؛ موضوعی که برای بسیاری از فوتبالیست‌ها می‌تواند به یک حسرت بزرگ تبدیل شود و او در پاسخ گفت: قطعا حضور در جام جهانی تجربه‌ای ویژه است؛ فضای ورزشگاه‌ها، رقابت در بالاترین سطح و روبه‌رو شدن با ستاره‌های درجه یک جهان چیزهایی نیست که هر کسی در طول زندگی تجربه کند. برای من هم این اتفاق خاص بود و طبیعتا دوست داشتم آن را تجربه کنم، اما هیچ‌وقت با حسرت و آه و ناله به آن نگاه نکردم. بخشی از مسیر حرفه‌ای هر ورزشکاری، همین اتفاقات غیرقابل پیش‌بینی است. جباری درباره تصمیمش در آستانه جام جهانی ۲۰۱۴ نیز توضیح داد: در آن مقطع شرایط بدنی‌ام به شکلی بود که ادامه دادن در آن سطح ریسک بالایی داشت. یک مصدومیت جدی می‌توانست پایان فوتبال حرفه‌ای‌ام باشد. ترجیح دادم تمرکزم را روی فوتبال باشگاهی بگذارم و از آن رویا عبور کنم؛ تصمیم سختی بود، اما منطقی. این بازیکن پیشین تیم ملی درباره گرایش جدی‌اش به فعالیت‌های فرهنگی پس از خداحافظی از فوتبال گفت: واقعیت این است که ورودم به فضای فرهنگ و کتاب تا حد زیادی تحت تأثیر همسرم بود که در این حوزه فعالیت داشت. رفت‌وآمد در این فضا باعث شد ارتباط عمیق‌تری با آن پیدا کنم. وقتی پیشنهاد همکاری در حوزه کتاب مطرح شد، استقبال کردیم. در ابتدا تصور نمی‌کردیم این فعالیت‌ها چنین بازتاب اجتماعی گسترده‌ای داشته باشد، اما به مرور درگیر آن شدیم و با انرژی زیادی ادامه دادیم. برای من مهم است هر کاری را که انجام می‌دهم، با جدیت و کیفیت بالا پیش ببرم. جباری درباره تجربه قهرمانی استقلال در شرایطی غیرمنتظره نیز توضیح داد: آن دوره شرایط باشگاه پیچیده بود اما ما موفق شدیم. با این حال، تصمیم باشگاه بر این بود که برای فصل بعد سراغ مربی خارجی برود. صحبت‌هایی درباره ادامه همکاری به عنوان دستیار مطرح شد، اما احساس کردم فضا برای کاری که در ذهن داشتم محدود خواهد بود، بنابراین ترجیح دادم جدا شوم. او در پایان درباره ادامه همکاری با مس رفسنجان خاطرنشان کرد: همه‌چیز بستگی به تصمیمات نهایی باشگاه و شرایط پیش‌رو دارد. باید دید برنامه‌ها به چه شکل پیش می‌رود. اگر شرایط مهیا باشد، همکاری ادامه خواهد داشت. بیشتر بخوانید: هر ویدیویی که روی آن موزیک حماسی گذاشتند سند افتخار تیم شما نیست آقای قلعه‌نویی!