فوتبال با فاصله پرطرفدارترین رشته دنیا، پولسازترین و به نوعی...

فوتبال با فاصله پرطرفدارترین رشته دنیا، پولسازترین و به نوعی کاملاً متفاوت از سایر رشته‌های ورزشی است. شاید یکی از دلایل این جایگاه و تفاوت این رشته با سایر رشته‌ها این باشد که فوتبال، در طول بیش از یک قرن در مرکز توجهات جهانی بودن، نسبت به سایر رشته‌ها کمترین تغییرات را در قوانین داشته است. در حالی که در بسیاری از رشته‌های ورزشی، از تیمی تا انفرادی و از ورزش‌های زمستانی تا تابستانی، ورزشکاران می‌توانند به راحتی تغییر ملیت داده و در طول عمر ورزشی خود برای بیش از یک کشور به میدان بروند، در فوتبال تا همین دو دهه قبل این کار غیر ممکن بود! قهرمانان بزرگ المپیک و جهان، با وجود کسب چندین قهرمانی برای یک کشور و با وجود شکایت کشورشان به کمیته بین المللی المپیک یا فدراسیون‌ های آن رشته در جهان یا قاره‌ها که راضی به تغییر تابعیت آن قهرمان نباشند، می‌توانند با محرومیتی نهایتاً یک ساله برای کشور تازه به میدان بیایند. آنقدر در مسابقات جهانی و قاره‌ای رشته‌های گوناگون، ورزشکاران ایرانی حضور داشته و مقابل نماینده کشورمان رقابت کرده‌اند که هیچ نیازی به مثال نیست. اما در فوتبال این کار تا همین دو دهه قبل غیر ممکن بود. به یاد داریم در دوران اوج منچستر یونایتد سر الکس فرگوسن، رهبر خط دفاعی این تیم با وجود خواست خود و تلاش مدیران سه شیرها نتوانست برای تیم ملی انگلستان بازی کند، چرا که در ۱۶ سالگی یک بار، آن هم برای دو دقیقه، با پیراهن تیم نوجوانان ایرلند به میدان رفته بود، در یک دیدار دوستانه! اما حالا فیفا روشنفکر شده و این قانون را به روز رسانی کرده و در همین جام جهانی، دو برادر در لباس دو کشور داریم. در جام جهانی ۲۰۱۰ آفریقای جنوبی در دیدار آلمان و غنا، دو برادر در دو پست رودررو (ژرمی بواتنگ مدافع و کوین پرینس بواتنگ مهاجم) در زمین به مصاف هم رفتند و همین قبل از جام، دزیره دوئه -پدیده تیم ملی فرانسه- مشوق برادرش در تیم ملی سرزمین والدینش شد که حسابی به چشم رسانه‌ها آمد! مکزیک نیز در دیدار افتتاحیه بازیکنی داشت که قبلاً برای یک تیم ملی دیگر بازی کرده بود و حالا برای تجربه کردن جام جهانی، پیراهن سبز را انتخاب کرده است. همه این‌ها را گفتیم تا به اینجا برسیم که شاید کمتر فوتبال دوستی از نسل حاضر بداند ایران هم چنین بازیکنانی داشته، نه در نسل فعلی که مثلاً اشکان دژاگه بعد از تغییر قوانین در این دو دهه، با وجود بازی برای تیم پایه‌های آلمان، تیم ملی ایران را انتخاب کرد. در دهه ۳۰ شمسی یا ۱۹۵۰ میلادی و زمانی که قوانین قدیمی جاری و ساری بود، کاپیتان تیم ملی لبنان یک ایرانی بود که اتفاقاً بازوبند کاپیتانی تیم ملی ایران را هم بر بازو داشته و از آن مهمتر، نامش برای ابد در تاریخ فوتبال ایران ثبت است، چرا که او زننده اولین گل تاریخ تیم ملی ماست. دکتر امیر مسعود برومند، ستاره وقت شاهین بزرگ در سال ۱۳۲۶ و اولین بازی ملی رسمی از نظر فیفا -چرا که بعد از تولد و عضویت فدراسیون فوتبال ایران در این نهاد برگزار شد- زننده اولین گل تاریخ تیم ملی ما لقب گرفت. در کتاب آمار، برخی بازی تیم ملی در شوروی سابق و در سال ۱۳۰۵ را ملاک تولد تیم ملی می‌دانند و اکثریت، بازی دوستانه با افغانستان در سوم شهریور ۱۳۲۰ را تاریخ تولد تیم ملی محاسبه می‌کنند. اما در شناسنامه فوتبال ایران در فیفا، نخستین بازی ملی ما دوشنبه ۴ آبان ۱۳۲۶ در تهران و در ورزشگاه امجدیه مقابل تیم ملی ترکیه برگزار شده است. هر کدام از این ۳ تاریخ را که لحاظ کنیم، در رکورد برومند تاثیری ندارد، چرا که او در این دیدار دوستانه که با برتری ۳-۱ میهمان همراه شد، تک گل ما را زد. دو روز بعد در بازی مجدد دو تیم که ۱-۱ نیمه کاره رها شد، دوباره دکتر برومند گلزن ما بود و دو سال بعد در سومین بازی ملی تاریخ ما، دکتر برومند اولین کسی شد که دبل کرد! در آن سال‌ها که تیم ملی هر چند سال یک بار تشکیل می‌شد، رکوردهای دکتر برومند باورنکردنی است. او که مثل همه شاهینی‌ها ابتدا درس، سپس اخلاق و در نهایت ورزش را ملاک قرار داده بود، در ۱۲ بازی ملی ۹ گل زد و ۷ بار با بازوبند کاپیتانی به میدان آمد. و زمانی که برای اخذ مدرک دکترا در دانشگاه آمریکایی بیروت -معتبرترین دانشگاه وقت آسیا- به لبنان رفت، با وجود اینکه قید فوتبال را به خاطر تدریس زده بود، هنوز آنقدر آماده بود که چشم لبنانی‌ها را خیره کند. او که برای سلامت جسمانی خود و به عادت دیرینه، هفته ای سه روز در زمین چمن دانشگاه تمرین می‌کرد، آنقدر با بقیه اختلاف سطح داشت که به پیشنهاد فدراسیون فوتبال لبنان و مسولان دانشگاه، پذیرفت به تیم ملی این کشور کمک و همان کاری را که برای ایران کرده بود، برای لبنان انجام داد. یعنی کاپیتانی و گلزنی برای تیم ملی این کشور، رکوردی که شاید در دنیا بی‌سابقه باشد؛ بازیکنی که با بازوبند کاپیتانی دو کشور گل زده است! بیشتر بخوانید: در عظمت و بزرگی پرسپولیس شکی نیست؛ اما تو در قبال پول کلانی که از پرسپولیس گرفتی، چه گلی به سر این تیم زدی!؟